Ապրած Տեղերս

Քանսաս, ծննդավայրս, լեցուն էր... պարապութեամբ: Նովա Սքոթիա ինծի սորվեցուց թէ ամարանոց ունենալը օգուտ չունի եթէ ձմեռ տանուտէրն է: Աշխարհը բնաւ չհաւատաց որ Քալամազու գոյութիւն ունի, եւ հետեւաբար Քալամազուին զաւակները կարեւորութիւն չեն տար աշխարհին: Հայաստան ոտքս կտրեց, բայց յետոյ հաշտուեցանք: Հալէպ անուշ ջուր քեզի կը հրամցնէ, բայց անորոշ բան մը քեզմէ կը պահանջէ: Գիրքերս հազարաւոր ձայներով կը խօսին. միասին, այդ ձայներուն փսփսուքը առագաստ լեցնող հողմին կը նմանի, յաջորդ տեղը հասնելէ առաջ:

Աղօթք

Եթէ անցեալը պէտք է վերադառնայ, կ'աղօթեմ որ այդ անցեալը անմիջապէս մեզ չճանչնայ: Եթէ մեր անցեալին հետ պէտք է հանդիպինք, մեծ ամբոխի մը մէջ թող ըլլայ, իբրեւ անծանօթներ իրարու քովէն անցնելով՝ արմուկները անգիտակցաբար իրարու կը զարնեն: Եւ եթէ «կը ներէք» մը մեր շրթունքէն վեր կ'ելլէ, մեր անցեալին պատասխանը թող չլսուի: Միայն անցեալը ցած երգ մը թող երգէ անցնելով, այդպիսի երգերէն՝ որ անքուն պզտիկներ մեղմօրէն կը պառկեցնէ:

Վերստին Թոռնիկ ու Պապիկ

Պապիկ. --Աղուէս, դո՞ւ էիր խանգարիչ,

Որ այսչափ աշխատ արարեր զմեզ,

Դո՞ւ ես այն, որ կոտորեցեր զԱրիս այսչափ ամս:

Եւ այժմ զիա՞րդ կարես ապրել ի ձերաց իմոց,

Զմահ աղուեսու սպանից զքեզ:

Թոռնիկ. --Այժմ քո տեսեալ զիս անձամբս փոքրիկ,

Եւ սուրն իմ ոչ ընդ իս,

Ոչ առեր զչափ մեծութեան իմոյ.

Զի ցայժմ ես քեզ առիւծ էի, եւ արդ աղուէս:

Բայց մինչ ես Ապագան էի, ես ձեզ սկայ էի.

Մի ոտնս ի միոյ լերին կայր,

Եւ միւս ոտնս իմ ի միւսոյ լերին կայր.

Յորժամ յաջ ոտնս յենուի,

Զաջ լեառն ընդ գետին տանէի.

Յորժամ ի ձախ ոտնս յենուի,

Զձախ լեառն ընդ գետին տանէի:

Պապիկ. --Աղէ', տուր ինձ գիտել,

Ո՞վ են լերինքն այնոքիկ,

Զորս դուն ընդ ունջ տանէիր:

Թոռնիկ. --Լերինքն երկուք, մի դո'ւ էիր,

Թագաւորն Սփիւռքահայոց,

Նայեալ ի Հայաստան,

Որպէս ոմն նայէ ի հայելի

Եւ զդէմքն իւր ոչ ճանաչէ:

Միւսն՝ Թագաւորն հայոց,

Որ նայէ ի լոյսն կուրացուցիչ

Տարածեալ ի վերայ անհուն ծովուն սփիւռքահայոց

Եւ միայն մի «սպիտակ ջարդն» կարէ ասել...

Գիտացաք տալ քեզ խրատ,

Մինչեւ մեզէն աչօք բացօք անկաք ի խորխորատ:

Արդ զինչ եւ կամիս՝ արա':

Ապա ետ հրաման Թագաւորն Սփիւռքահայոց

Մորթել զԹոռնիկն ամենայն հայոց,

եւ զմորթն հանել եւ լնուլ խոտով,

Եւ տանել ընդ նոյն բերդ յԸնդմըշն որ Անյուշն կոչեն

Ուր արգելին իսկ զհայելին եւ զլոյսն: